•  
      منبع خبر : 1005
      تعداد بازدید: 660
      کد: 180463
      تاریخ انتشار:
      ۱۳۹۸/۰۵/۱۹
      در گفت‎وگوی تحلیلی با مشاور راهبردی شهردار مشهد در امور توانمندسازی و سیاست‎گذاری حاشیه شهر بررسی شد؛

      صفر تا صد حاشیه شهر مشهد/ بررسی لزوم نگاه سیاست‏گذارانه در مناطق کم برخوردار

      با توجه به وضعیت خاصی که در مناطق کم‌برخوردار مشهد شاهدیم نیازمند راهبرد و سیاست‌گذاری هوشمندانه‌تری در برخورد با مسائل و مشکلات مناطق کم‌برخوردار هستیم. تدوین و تولید داده‌های جمعیت‎شناختی در قالب شناسنامه جمعیتی برای این مناطق از جمله اقدامات مهمی است که باید صورت گیرد.
      صفر تا صد حاشیه شهر مشهد/ بررسی لزوم نگاه سیاست‏گذارانه در مناطق کم برخوردار

      مشاور راهبردی شهردار مشهد در امور توانمندسازی و سیاست‎گذاری حاشیه شهر گفت: مشهد در 8 پهنه شهری دارای 69 محله در مناطق کم برخوردار و سکونتگاه‎‏های غیررسمی است که یک سوم جمعیت این شهر را به خود اختصاص داده است.
      به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی شهرداری مشهد، مسعود درودی با بیان مطلب بالا در خصوص معضلات، مشکلات و مسائل حاشیه شهر مشهد، توضیح داد: مشهد به نسبت جمعیت، وسعت و تعمیق روزافزون مسائل متعددش دارای بیشترین پهنه‌های کم‌برخوردار و پیرامونی شهری در کشور است.
      وی درباره علل ظهور مناطق کم‎برخوردار در شهر مشهد ادامه داد: علت بنیادین این مساله توسعه‌ی نامتوازن منطقه‏ای است که در کنار مسائل دیگری چون تمرکزگرایی و ایجاد قطب‎های صنعتی کشور، عدم تعادل جمعیت در یک ناحیه جغرافیایی و در نهایت جاذبه شغلی و رفاهی مناطق توسعه یافته در برابر دافعه محل سکونت، روند رشد حاشیه‏نشینی در کشور و به‏طور ویژه در مشهد را تشدید کرده است.
      وی اضافه کرد: مشهد به عنوان دومین کلانشهر ایران و مهم‏ترین شهر شرق کشور، به دلیل داشتن گردش سرمایه و سطح قابل توجه زیرساخت‌های شهری و فرصت‎های شغلی بیشتر نسبت به شهرهای پیرامونی، باعث شده که به یکی از مهاجرپذیرترین شهرهای کشور تبدیل شود. از طرفی هم بحران آب، افول اقتصاد، اشتغال روستایی و در نهایت فقدان سیاست‎گذاری و برنامه‏ریزی مبتنی بر توزیع هوشمند منابع نیز روند مهاجرت به مشهد را در منطقه شرق کشور تشدید کرده است.
      درودی عنوان کرد: این اتفاق باعث شده نظم خاصی با نتایجی چون گسترش فقر و تداوم چرخه فقر در مناطق کم‌برخوردار، گسترش اقتصاد سیاه و مشاغل کاذب در بین ساکنان مناطق کم‌برخوردار، رشد جرم‌زایی در مناطق کم برخوردار، افزایش محسوس بخش خدمات در اقتصاد و رشد بیکاری پنهان و در نهایت فرسایش سریعتر در زیرساختهای شهری را در پیرامون شهر مشهد پدید آورد.
      مشاور راهبردی شهردار مشهد در امور توانمندسازی و سیاست گذاری حاشیه شهر در این زمینه توضیح داد: با توجه به وضعیت خاصی که در مناطق کم‌برخوردار مشهد شاهدیم نیازمند راهبرد و سیاست‌گذاری هوشمندانه‌تری در برخورد با مسائل و مشکلات مناطق کم‌برخوردار هستیم. تدوین و تولید داده‌های جمعیت‎شناختی در قالب شناسنامه جمعیتی برای این مناطق از جمله اقدامات مهمی است که باید صورت گیرد.
      وی با عنوان اینکه سازمان بازآفرینی شهری وظیفه ساماندهی مناطق کم‌برخوردار و سکونتگاه‏های غیررسمی را به عهده دارد، تصریح کرد: اساسا تمامی راهبردها و سیاست‌هایی که برای اجرا در مناطق کم‌برخوردار تدوین و اجرا می‎شوند با هدف ارتقای شاخص‌های پایداری این مناطق باشد؛ افزایش پایداری این مناطق به جهت اقتصادی و فرهنگی و اجتماعی چارچوب سیاستی شهرداری و شورای شهر مشهد در این مناطق است.
      بسیج 29 دستگاه و سازمان برای حل مساله حاشیه‎‏نشینی مشهد
      درودی با اعلام اینکه در حال حاضر 29 دستگاه و سازمان درگیر مساله حاشیه‎‏نشینی مشهد هستند، گفت: در این دوره وفاق و اجماع بی‏سابقه‌ای در خصوص مدیریت و حُکمرانی در مناطق حاشیه شهر مشهد با همت مدیران استان و شهر به‎وجود آمده است. دغدغه مدیران برای حل مسائل مناطق کم برخوردار مشهد به‎وضوح در جلسات تخصصی و اجرایی و در تریبون‌های مختلف مشهود است. این دغدغه‌مندی هم سویه اقتصادی دارد هم سویه فرهنگی و اجتماعی.
      وی افزود: در همین زمینه فرماندهی ساماندهی حاشیه شهر از اواخر سال گذشته به شهرداری مشهد سپرده شده است و استاندار همواره بر هماهنگی اقدامات دیگر دستگاه‌ها با شهرداری مشهد داشته است. اما آسیب بزرگی که وجود دارد مساله موازی‎‏کاری و اقدامات پراکنده دستگاه‎ها در مواجهه با مسائل حاشیه شهر است.
      وی عنوان کرد: اگر راهبرد کلان و دستورکار سیاست‏گذارانه با تقسیم وظایف دستگاه‌ها وجود داشته باشد، می‎توان از این موازی کاری تا حد زیادی جلوگیری به‌‎عمل آورد. در این حوزه در تلاشیم با تدوین یک سند راهبردی و سیاستی با نگاه اجتماعی و فرهنگی، نقش دستگاه‌ها را در ساماندهی مناطق کم‌برخوردار و کاهش مسائل آن مشخص کنیم.
      مشاور راهبردی شهردار مشهد در امور توانمندسازی و سیاست گذاری حاشیه شهر در ادامه از رویکرد گسترش کالبدی در مناطق پیرامونی طی سالیان اخیر انتقاد کرد و گفت: طی سالیان گذشته علی‌‎رغم اقدامات مهمی که صورت گرفته ما شاهد این بوده‏ایم که در برخورد با مناطق پیرامونی، سکونتگاه‌های غیررسمی و بافت‌‎های فرسوده صرفا نگاه گسترش کالبدی دارای هژمونی بوده است. اما خوشبختانه طی دو سال اخیر این رویکرد در کنار رویکرد کالبدی، به فرهنگی و اجتماعی شدن مداخلات نیز توجه شده است.
      وی اضافه کرد: از سوی دیگر نگاه ایجاد توانمندی در مداخلات اخیر حال رشد است؛ این نگاه مبتنی بر این پیش فرض است که تا توانمندی اقتصادی و اجتماعی مردمان مناطق پیرامونی ارتقا پیدا نکند، هیچ مداخله‌ای و هر ابزاری توان برطرف ساختن یا کاهش مشکلات عدیده‌ای مناطق را نخواهد داشت؛ اراده نهادی در این زمینه نیز بسیار مهیا است؛ هم استاندار و هم شهردار مشهد در این زمینه بر توانمندسازی شهروندان این نواحی تاکید ویژه‌ای دارند.
      درودی افزود: سازمان بازآفرینی شهری شهرداری مشهد از بدو تاسیس نیز در همین مسیر تلاش کرده است و طی ماه‌های گذشته، رویکردی میان رشته‏ای و نه صرفا کالبدی را داشته باشد. ایجاد دفاتر تسهیل‌گری با رویکرد اجتماعی و اقتصادی و بهسازی مناطق فرسوده و سکونتگاه‌های غیررسمی از سوی این سازمان نیز در همین راستا است.
      شناسایی توانمندی‎های حاشیه شهر توسط دفاتر تسهیل‎گری اجتماعی
      مشاور راهبردی شهردار مشهد در امور توانمندسازی و سیاست‎گذاری حاشیه شهر در خصوص رفع مسائل اجتماعی این مناطق هم ادامه داد: علاوه بر این وزارت کشور هم مبادرت به ایجاد دفاتر تسهیل‎گری اجتماعی در مناطق حاشیه‎ای شهر کرده است. تاکنون چهار دفتر تسهیل‌گری با رویکرد اجتماعی توسط استانداری خراسان رضوی اقدام به فعالیت کرده‎اند و وظیفه دارند براساس دستورالعمل‎های ابلاغی؛ شناسایی توانمندی و نسبت قومی مردم مناطق، شناسایی و بررسی زمینه‎های سرمایه‎گذاری در مناطق را انجام دهند.
      درودی با تاکید بر رویکرد توانمندسازی از اقدامات شهرداری مشهد در این راستا اظهار کرد: اقدامات مهمی در زمینه توانمندسازی در مناطق کم‌برخوردار از سوی شهرداری مشهد در حال شکلگیری است.
      وی گفت: در تلاشیم که طی ماه‌های آتی با همکاری شهرداری مشهد، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و سازمان فنی و حرفه‌ای کشور «کُنسرسیوم توانمندسازی مناطق کم برخوردار مشهد» ایجاد شود.
      به گفته درودی هدف از ایجاد این کنسرسیوم فراهم کردن بسترهای ایجاد زنجیره‌های ارزش شغلی برای ایجاد محیطی کسب و کار نیمه پایدار با افق 5 الی 10 می‌باشد و از این طریق افراد مستعد و دارای انگیزه این فرصت را داشته باشند تا در مسیر اشتغال‌زایی به کار گرفته شوند.
      مشاور راهبردی شهردار مشهد در امور توانمندسازی و سیاست گذاری حاشیه شهر عنوان کرد: در این کنسرسیوم همچنین تلاش می‌شود تا استارتاپ‌های مهم کشور ابزارهای مالی، ارتباطی و لجستیکی خود را به منظور ارتقای شاخص‌های اقتصادی و به عبارت دیگر معیشتی شهروندان مناطق کم برخوردار را در راستای تحقق مسئولیت اجتماعی‌شان به کار گیرند. به نظر می‌رسد این کنسرسیوم می‌تواند به مدلی برای همکاری‎های فرابخشی در استان تبدیل شود.
      وی به تجربه‌های موفق داخلی و بین‌المللی در زمینه رفع مسائل حاشیه شهر هم اشاره کرد و گفت: همواره در برخورد با مساله حاشیه‌نشینی باید به خاطر داشته باشیم که جز با مشارکت بدنه اجتماعی این مناطق نمی‌توان به رشد و تغییر در منطقه امیدوار شد.
      درودی گفت: تجربه‌ها و داده‌های علمی مختلف بین‌المللی در کشورهایی چون بنگلادش، ویتنام، شیلی، کلمبیا، آفریقای جنوبی، غنا، نیجریه، مکزیک و ... نشان داده است که در مدل‌های مداخله‌ای که مشارکت اجتماعی مناطق حاشیه تحریک به همکاری و همگرایی شده شاهد مداخلات موفق‌تر و محسوس‌تری بوده‌ایم؛ در مقابل مداخلاتی که با رویکرد