•  
      منبع خبر : 1003
      تعداد بازدید: 140
      کد: 207244
      تاریخ انتشار:
      ۱۳۹۹/۰۸/۱۴

      لزوم استفاده از ابزارهای نوین در تامین مالی شهرداری ها

      ﺗﻮﺳﻌﻪی اﻗﺘﺼﺎدی، ﻫﺪف اﺻﻠﯽ ﻫﺮ ﮐﺸﻮر در ﺟﻬﺖ ﺑﻬﺒﻮد ﺳﻄﺢ اﺳﺘﺎﻧﺪارد زﻧﺪﮔﯽ است و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺷﻬﺮﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ای ﮐﻪ ﯾﮏ ﮐﺸﻮر را ﺗﺸﮑﯿﻞ ﻣﯽ دﻫﻨﺪ، از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻬﻢ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽ ﺷﻮد و مدیران شهری باید با اطمینان خاطر از تامین مالی مورد نیاز خود امور برنامه ریزی را دنبال کنند.
      لزوم استفاده از ابزارهای نوین در تامین مالی شهرداری ها

      به گزارش پایگاه اطلاع رسانی شهرداری مشهد، ﺗﻮﺳﻌﻪی اﻗﺘﺼﺎدی، ﻫﺪف اﺻﻠﯽ ﻫﺮﮐﺸﻮر در ﺟﻬﺖ ﺑﻬﺒﻮد ﺳﻄﺢ اﺳﺘﺎﻧﺪارد زﻧﺪﮔﯽ است و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺷﻬﺮﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ای ﮐﻪ ﯾﮏ ﮐﺸﻮر را ﺗﺸﮑﯿﻞ ﻣﯽ دﻫﻨﺪ، از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻬﻢ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽ ﺷﻮد.
      مدیران شهری باید با اطمینان خاطر از تامین مالی مورد نیاز خود امور برنامه ریزی را دنبال کنند. مدیریت شهر با درآمد های اندک امکان پذیر نیست و فعالیت های عمرانی، ارائه خدمات به شهروندان، زیبا سازی شهری و … اموری هستند که اجرای آن ها مستلزم صرف هزینه های زیاد است، لذا شهرداری ها باید با تمام توان و با استفاده از ابزار های نوین در تامین مالی گامی در جهت توسعه پایدار و متوازن جوامع شهری بردارند.
      مهم ترین عامل در تامین مالی شهرداری ها، بهره گیری از همکاری و مشارکت مردمی است، لذا سرمایه اجتماعی به مفهوم یک کنش اجتماعی که به بهبود عملکرد اقتصادی کمک می کند، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. از آنجا که شهرداری ها، نهاد های دولتی محسوب نمی شوند، می توانند در بسیاری از حوزه هایی که بخش های خصوصی اجازه فعالیت اقتصادی در آن ها را دارند، فعالیت کرده یا از فعالیت های بخش خصوصی حمایت کنند.
      معرفی منابع نوین درآمدی می تواند در پایداری توسعه شهری نقش مهمی را ایفا کند، که از مبانی مهم آن می توان به چگونگی تامین درآمد شهرداری ها به عنوان رکن اصلی مدیریت شهری اشاره کرد. افزایش درآمد شهرداری ها در ایران مستلزم افزایش کارایی در روش های فعلی کسب درآمد یا جستجوی منابع درآمدی است. اگرچه از زمان تصویب قانون خودکفایی درآمدی شهرداری ها تلاش برای تامین درآمد و استقلال آن ها از دولت انجام شده است، ولی این تلاش ها چندان موثر نبوده است.
      مجموعه زیر ساخت هایی که شهرداری ها و دستگاه های دولتی با توجه به منابع نفتی کشور ایجاد کرده اند، شاید تنها حدود ۱۰ درصد از نیاز های لازم آن ها را به خود اختصاص داده باشد. در عین حال اگر بخواهیم همه نیاز های زیر ساختی کشور تامین شود، سیستم تامین منابع مالی، باید به منابعی که در دست مردم است، اتصال یابد، به عبارتی دیگر، بهتر است مشارکت بخش خصوصی در توسعه و عمران شهری به صورت مشارکت از محل سرمایه های خرد شهروندان باشد که در نهایت منجر به سرمایه کلان جهت تامین منابع مالی پروژه های شهری خواهد شد. از آنجا که اختصاص سرمایه و مبالغ کلان توسط سرمایه داران بزرگ در پروژه های شهری در کشور ما چندان امکان پذیر نیست، بهتر است شهروندان به صورت خرید سهام در اجرای پروژه های شهری مشارکت کنند.
      در حال حاضر عمده درآمد شهرداری را عوارض غیر مستمری چون ارزش افزوده تراکم، تغییر کاربری اراضی و… تشکیل می دهد، از منظر اقتصادی مشکلات زیادی را برای اقتصاد شهرها بوجود آورده و در نوسانات اقتصادی شهرداری را برای تامین مالی اجرای پروژه های عمرانی با مشکل مواجه می کند، همچنین از بعد شهرسازی نیز مطلوب نیست.
      اغلب کارشناسان و محققین امور شهری به این نکته تأکید می کنند که حل مسایل شهری در کشورهای رو به رشد تنها از طریق تقویت سازمان های محلی به ویژه شهرداری ها میسر است. یکی از محور های اصلی در این ظرفیت سازی، استقلال شهرداری ها از نظر منابع مالی و عدم وابستگی آن ها به بودجه های عمومی دولتی است. استقلال مالی شهرداری ها ناشی از تقویت این تفکر است که نقش دولت ها در اجرای برنامه های عمران شهری باید تقلیل یافته و از تأمین کننده مستقیم نیازها و برطرف کننده کمبودها، به فراهم کننده شرایط و بستر مناسب برای گسترش فعالیت بخش خصوصی و مشارکت های مردمی تغییر یابد.
      بررسی نحوه تامین مالی شهرها نشان می دهد که به طور عمده دو جریان درآمدی «عوارض و مالیات» و «کمک های دولت به شهرداری ها» محل اصلی کسب درآمد برای شهرداری ها است، اما اغلب این روش ها جهت تامین مالی شهرداری ها و عرضه خدمات به ویژه در کشور های در حال توسعه کفاف هزینه ها را نمی دهد. به همین سبب شناسایی منابع جدید برای افزایش درآمد های مستمر شهرداری ها به عنوان یکی از محور های استراتژیک مورد توجه کارشناسان و برنامه ریزان شهری این کشورها قرار گرفته است.
      به طور کلی، مطالعه جریان های درآمدی شهرها در کشور های پیشرفته نشان می دهد که در آن ها، درآمدهای شهرداری اتکای زیادی به عواید مالیاتی داشته و دریافت مالیات های محلی، درآمد های دولت محلی را موازنه کرده و سطح استانداردی از تامین خدمات توسط دولت های محلی را تضمین می کند، به همین جهت گفته می شود که مه مترین عامل موفقیت کشور های توسعه یافته در دستیابی به درآمد های پایدار شهری، اعمال سیستم های مالیاتی مناسب و کارا است.
      برای افزایش کارایی سیستم های مالیاتی که در نهایت منجر به پایدار سازی درآمد های شهری می شود، نظام مالیاتی باید از ویژگی هایی برخورد دار باشد؛
      عدالت: به این معناست که افراد به میزان بهره برداری از خدمات عمومی شهری عوارض پرداخت کنند و بر مبنای توان پرداخت، افراد با توانایی برابر به یک میزان عوارض بپردازند.
      شفافیت : مالیات باید واضح، روشن و مصارف آن برای شهروندان کاملا مشخص باشد.
      کارایی: زمانی به دست می آید که هزینه ی اجتماعی اخذ عوارض حداقل ممکن باشد. مانند اینکه مالیات موجب به وجود آمدن حباب های قیمتی در پایه های اخذ عوارض نشود.
      پایداری: یعنی درآمد های موجود مستمر بوده و حداقل تاثیر پذیری را از نوسان اقتصادی داشته باشد. به عبارتی دیگر قابل برنامه ریزی، اتکا و فارغ از نوسان های اقتصادی باشد.
      کفایت: به این معنا که زمان و منابع اختصاص یافته برای ارزیابی، وصول و محاسبه درآمد باید حداقل ممکن باشد و عوارض در اجرای قوانین موجود، کفایت مخارج پیش بینی شده را باید بدهد.
      منابع نوین؛ منابعی هستند که با گذشت زمان و با تحولات جامعه و بنا بر نیاز های روز افزون جامعه پدید می آیند، در واقع این دسته از منابع ابتکاری هستند، یعنی هنگامی که منابع سنتی تکافوی نیاز های جامعه را نمی کند شهرداری ها اقدام به ایجاد منابع جدید می کنند. البته در ایران این مساله کمتر جنبه ابتکار دارد و بیشتر تقلیدی است از تجارب کشور های موفق در این زمینه، ولی نکته حائز اهمیت این است که منابع نوین بیشتر جنبه مشارکت خصوص پیدا کرده اند و حضور و سرمایه گذاری بخش خصوصی بسیار پررنگ و ویژه است. این منابع دارای انواعی هستند که مهم ترین آن ها را به اجمال بیان می کنیم؛
      الف) صکوک :ابزاری برای تأمین مالی بانک ها، مؤسسات مالی و اعتباری و بنگاه های اقتصادی از طریق تبدیل به اوراق بهادار کردن دارایی ها است. صکوک جمع کلمه صک و به معنای اسناد است. این لغت در فارسی مترادف چک در نظر گرفته می شود. ابزارهای مالی اسلامی یا همان صکوک، اوراق بهادار با ارزش مالی یکسان و قابل معامله در بازارهای مالی هستند.
      این اوراق بر پایه یکی از قراردادهای مورد تایید اسلامی طراحی شده‌ و دارندگان آن به صورت مشاع مالک یک یا مجموعه‌ای از دارایی‌ها و منافع حاصل از آن‌ها هستند. صکوک ابزار نوینی است که در کشورهای اسلامی به جای اوراق قرضه به‌کار گرفته می‌شود این اوراق مبتنی بر دارایی با درآمد ثابت یا متغیر قابل معامله در بازار ثانویه و بر اساس اصول شریعت است. اوراق صکوک باید خود دارای ارزش بوده و نمی‌ توانند بر اساس فعالیت‌ های سفته بازی باشند.
      ۱۳ نوع صکوک جهت تامین مالی بنگاه های اقتصادی وجود دارد که شامل اوراق سهام، اوراق بهادار اسلامی قرض الحسنه، اوراق بهادار اسلامی اجاره، اوراق بهادار اسلامی منفعت، اوراق بهادار اسلامی مشارکت، اوراق بهادار اسلامی استصناع، اوراق بهادار اسلامی مضاربه، اوراق بهادار اسلامی سلف، اوراق بهادار اسلامی مرابحه، اوراق بهادار اسلامی مزارعه، اوراق بهادار اسلامی مسافات، صکوک مالکیت دارایی و صکوک نماینده سرمایه گذاری است.
      ب) اوراق مشارکت :انتشار اوراق مشارکت از دیگر روش های بهره مندی از کمک های مردمی است که فروش و ایجاد انگیزه های تشویقی اقتصادی برای خریداران و تضمین باز خرید این اوراق توسط بانک ها یا سازمان های مالی گامی صحیح و مطلوب در جهت تامین مالی شهرداری ها خواهد بود.
      ج) قرارداد هایBOT: این قرارداد از سه عنصر ساخت «Build»، بهره برداری «Operation» و انتقال « Transfer» ساخته شده است. اینگونه قرارداد ها با هدف انتقال وظایف دولت و بخش عمومی به بخش خصوصی و بهره برداری از منابع مالی این بخش در انجام پروژه های بزرگ و پیچیده به خصوص پروژه های زیر بنایی و تسهیلات رفاهی و همگانی پدید آمده اند. این نوع قرارداد ها هزینه سنگین سرمایه گذاری اولیه را از دوش دولت و بخش عمومی برداشته و به جای آن بخش خصوصی مسئولیت برآمده از مطالعات، طراحی، ساخت و بهره برداری و همچنین تامین مالی همه ی مراحل را می پذیرد.
      د)صندوق مشترک شهرداران
      صندوق های توسعه شهرداری(MFDs) موسساتی دولتی هستند که به دولت های محلی برای سرمایه گذاری در تاسیسات زیربنایی وام می دهند. این صندوق ها که به عنوان پشتیبان در تامین اعتبار شهرداری ها عمل می کنند، ابتدا به عنوان موسساتی دولتی تشکیل شدند و سپس به واسطه های مالی که فعالیت آن ها بر اعتبارات شهرداری ها متمرکز است تبدیل شدند. این موسسات به حکومت های محلی و سایر موسسات سرمایه گذار در تاسیسات زیربنایی اعتبار می دهند و به عنوان ابزاری سنتی جهت ایجاد خودکفایی شهرداری ها عمل می کنند. تامین بودجه این صندوق ها توسط بازار های سرمایه بین المللی و داخلی صورت می گیرد.
      سید محمد عنبری/ مدیر تامین مالی معاونت اقتصادی شهرداری مشهد

       

      تعداد بازدید: 140
      نام:
      پست الکترونیک:
      شرح نظر:
      کد امنیتی:
       
      ارزیابی
      ارزیابی این مورد:
      0 2
      آیا این مطلب را می پسندید؟ بله خیر
    • تبلیغات

        


 

کلیه حقوق این سایت متعلق به مدیریت روابط عمومی و بین الملل شهرداری مشهد بوده و هرگونه کپی برداری بدون ذکر منبع غیر مجاز می باشد
طراحی و پشتیبانی فنی: سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری مشهد .